Từ 1/7/2026: Áp dụng giám sát điện tử đối với người nghiện và người sau cai nghiện ma túy

Theo quy định mới, thiết bị giám sát điện tử là thiết bị định vị viễn thông do Bộ Công an trang cấp, được đeo hoặc gắn trên cơ thể người bị giám sát nhằm xác định vị trí, hỗ trợ công tác quản lý, theo dõi và phòng ngừa vi phạm pháp luật.

Biện pháp này được áp dụng đối với người cai nghiện ma túy tự nguyện tại gia đình, cộng đồng; người điều trị nghiện bằng thuốc thay thế; người bị quản lý sau cai nghiện ma túy từ đủ 18 tuổi trở lên. Ngoài ra, người từ đủ 12 tuổi đến dưới 18 tuổi cũng thuộc đối tượng áp dụng trong một số trường hợp theo quy định của pháp luật và có sự giám hộ phù hợp.

Đối với người từ đủ 18 tuổi trở lên, thời gian áp dụng giám sát điện tử được thực hiện trong toàn bộ thời gian cai nghiện hoặc quản lý sau cai. Riêng trường hợp điều trị nghiện bằng thuốc thay thế, thời hạn giám sát là 2 năm kể từ ngày bắt đầu thực hiện. Nếu vi phạm quy định về giám sát điện tử, người bị giám sát có thể tiếp tục bị áp dụng quyết định giám sát mới với thời hạn 2 năm.

Đối với người từ đủ 12 tuổi đến dưới 18 tuổi, trường hợp có nơi cư trú ổn định và có đề nghị của người giám hộ sẽ được áp dụng giám sát điện tử theo thời hạn phù hợp. Nếu không có nơi cư trú ổn định, việc giám sát sẽ được thực hiện trong toàn bộ thời gian quản lý sau cai.

Theo luật định, Trưởng Công an cấp xã là người có thẩm quyền ra quyết định áp dụng biện pháp giám sát điện tử trên cơ sở các quyết định cai nghiện, điều trị nghiện hoặc quản lý sau cai cùng các tài liệu liên quan. Sau khi có quyết định, lực lượng Công an cấp xã sẽ trực tiếp tổ chức thi hành bằng việc đeo hoặc gắn thiết bị, lập biên bản thực hiện, phổ biến quy định cho người bị giám sát, yêu cầu đăng ký phạm vi cư trú, sinh hoạt, lao động, học tập và tổ chức ký cam kết chấp hành.

Luật cũng quy định cụ thể các trường hợp được tháo tạm thời hoặc thay đổi vị trí đeo, gắn thiết bị như khám chữa bệnh hoặc đã sử dụng thiết bị tại một vị trí từ đủ 1 tháng trở lên. Việc tháo, gắn lại hoặc thay đổi vị trí đều phải được lập biên bản theo quy định.

Các hành vi như tự ý tháo thiết bị, phá hủy hoặc can thiệp thiết bị, để thiết bị hết pin quá 24 giờ, tự ý rời khỏi phạm vi quản lý hoặc thay đổi nơi cư trú mà không báo cáo đều bị coi là vi phạm quy định về giám sát điện tử và sẽ bị xử lý theo quy định của pháp luật. Trường hợp vi phạm nghiêm trọng hoặc tái phạm nhiều lần có thể bị xem xét áp dụng biện pháp đưa đi cai nghiện bắt buộc.

Việc bổ sung biện pháp giám sát điện tử trong Luật Phòng, chống ma túy năm 2025 được kỳ vọng sẽ nâng cao hiệu quả quản lý người nghiện, người sau cai nghiện ma túy; giảm áp lực cho lực lượng Công an cấp cơ sở; đồng thời góp phần phòng ngừa, kéo giảm tội phạm và tệ nạn ma túy, hướng tới xây dựng môi trường xã hội an toàn, lành mạnh và không ma túy.