Vụ án đau lòng và hồi chuông cảnh báo về hành vi lệch chuẩn ở tuổi học sinh

Theo hồ sơ vụ án, do mâu thuẫn từ trước, khoảng 11 giờ 15 phút ngày 24/9/2025, một nhóm gồm ba thiếu niên trú tại xã Cẩm Lạc đã điều khiển xe điện đến khu vực bờ kè thuộc thôn Yên Lạc để tìm gặp Lê Văn Phương. Khi gặp nhau, giữa hai bên xảy ra xô xát, Phương bị nhóm này dùng tay chân đánh rồi rời khỏi hiện trường.

Mang tâm lý bức xúc và bị kích động, Phương không lựa chọn cách giải quyết phù hợp mà nảy sinh ý định trả đũa. Đối tượng đã nhặt một chiếc gậy gỗ ven đường, điều khiển xe mô tô đuổi theo nhóm trên. Khi đuổi kịp, Phương dùng gậy đánh mạnh vào vùng đầu của một thiếu niên trong nhóm, gây chấn thương sọ não nghiêm trọng. Mặc dù nạn nhân được đưa đi cấp cứu kịp thời, nhưng do vết thương quá nặng nên đã tử vong.

Hành vi mang tính bột phát, thiếu kiểm soát đã đẩy một vụ xô xát đơn lẻ trở thành vụ án đặc biệt nghiêm trọng. Tại phiên tòa, căn cứ tài liệu, chứng cứ và kết quả tranh tụng công khai, Hội đồng xét xử đã tuyên phạt bị cáo 5 năm tù về tội “Cố ý gây thương tích” theo quy định của Bộ luật Hình sự.

Điều đáng nói, các đối tượng trong vụ án đều ở độ tuổi học sinh. Đây vốn là giai đoạn phát triển tâm sinh lý chưa hoàn thiện, dễ bị tác động bởi cảm xúc, môi trường sống và các mối quan hệ xã hội. Khi thiếu sự định hướng đúng đắn, những va chạm nhỏ trong cuộc sống có thể nhanh chóng bị đẩy lên thành xung đột, thậm chí là hành vi bạo lực nghiêm trọng.

Thực tế hiện nay cho thấy, bên cạnh đa số thanh thiếu niên có ý thức tốt, vẫn tồn tại một bộ phận có biểu hiện buông lỏng kỷ luật, sống thiếu mục tiêu, dễ bị lôi kéo vào các hội nhóm tiêu cực. Sự phát triển mạnh mẽ của mạng xã hội, các trào lưu lệch chuẩn, cùng với tâm lý thích thể hiện bản thân, thích khẳng định cái tôi đã khiến không ít em sẵn sàng hành động bột phát, thiếu kiểm soát. Không ít vụ việc bạo lực học đường, tụ tập gây rối trật tự công cộng, thậm chí vi phạm pháp luật hình sự đều có điểm chung là xuất phát từ những mâu thuẫn rất nhỏ.

Một nguyên nhân sâu xa khác là sự thiếu gắn kết trong quản lý, giáo dục giữa gia đình và nhà trường. Nhiều phụ huynh bận rộn mưu sinh, buông lỏng việc quản lý con cái; trong khi đó, công tác giáo dục kỹ năng sống, kiểm soát cảm xúc trong học đường chưa thực sự được chú trọng đúng mức. Khi không được trang bị đầy đủ kỹ năng ứng xử, các em dễ lựa chọn cách giải quyết bằng bạo lực thay vì đối thoại.

Nhằm chủ động phòng ngừa, hạn chế các hành vi vi phạm pháp luật trong thanh thiếu niên, lực lượng Công an từ tỉnh đến cơ sở đã triển khai đồng bộ nhiều biện pháp quản lý, giáo dục ngay từ địa bàn. Công an các xã, phường tăng cường nắm tình hình, rà soát các nhóm thanh thiếu niên có biểu hiện tụ tập phức tạp, kịp thời gọi hỏi, răn đe, giáo dục cá biệt. Đồng thời, phối hợp chặt chẽ với nhà trường tổ chức tuyên truyền pháp luật, lồng ghép các chuyên đề về phòng, chống bạo lực học đường, kỹ năng kiểm soát hành vi và giải quyết mâu thuẫn.

Bên cạnh đó, lực lượng Công an cũng tăng cường kiểm tra các cơ sở kinh doanh dịch vụ như internet, trò chơi điện tử, quán bi-a, những địa điểm tiềm ẩn nguy cơ phát sinh vi phạm nhằm kịp thời phát hiện, chấn chỉnh các hành vi vi phạm, hạn chế điều kiện phát sinh tội phạm. Công tác phối hợp với gia đình được chú trọng thông qua việc trao đổi thông tin, quản lý con em ngoài giờ học, nhất là vào buổi tối và các ngày nghỉ.

Bài toán đặt ra không chỉ là xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, mà quan trọng hơn là giáo dục, định hướng để thanh thiếu niên hình thành chuẩn mực hành vi đúng đắn. Gia đình cần dành nhiều thời gian quan tâm, lắng nghe con cái; nhà trường cần tăng cường giáo dục pháp luật, kỹ năng sống, kỹ năng kiểm soát cảm xúc; các tổ chức đoàn thể cần tạo môi trường sinh hoạt lành mạnh để thanh thiếu niên phát triển toàn diện.

Vụ án là lời cảnh tỉnh sâu sắc về những hệ lụy từ việc không làm chủ được cảm xúc cá nhân. Chỉ một phút nóng giận, thiếu kiềm chế cũng có thể dẫn đến hành vi vi phạm pháp luật, để lại hậu quả nặng nề cho bản thân, gia đình và xã hội.

Để phòng ngừa những bi kịch tương tự, mỗi người dân, đặc biệt là thanh thiếu niên, cần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, rèn luyện kỹ năng kiểm soát cảm xúc, ứng xử văn minh trong các mối quan hệ. Đồng thời, cần chủ động phối hợp, cung cấp thông tin cho lực lượng Công an khi phát hiện các mâu thuẫn, dấu hiệu phức tạp phát sinh từ sớm, từ xa. Gia đình, nhà trường và các tổ chức đoàn thể cũng cần tăng cường quản lý, giáo dục, đồng hành cùng lực lượng chức năng trong công tác tuyên truyền, phòng ngừa, góp phần giữ vững an ninh, trật tự trên địa bàn.