Vụ án đau lòng và hồi chuông cảnh báo về hành vi lệch chuẩn ở tuổi học sinh

Theo hồ sơ vụ án, do mâu thuẫn từ trước, khoảng 11 giờ 15 phút ngày 24/9/2025, một nhóm gồm ba thiếu niên trú tại xã Cẩm Lạc đã điều khiển xe điện đến khu vực bờ kè thuộc thôn Yên Lạc để tìm gặp Lê Văn Phương. Khi gặp nhau, giữa hai bên xảy ra xô xát, Phương bị nhóm này dùng tay chân đánh rồi rời khỏi hiện trường.

Mang tâm lý bức xúc, thiếu kiềm chế, Phương không lựa chọn cách giải quyết phù hợp mà nảy sinh ý định trả đũa. Đối tượng đã nhặt một chiếc gậy gỗ ven đường, điều khiển xe mô tô đuổi theo nhóm trên. Khi đuổi kịp, Phương dùng gậy đánh mạnh vào vùng đầu của một thiếu niên trong nhóm, gây chấn thương sọ não nghiêm trọng. Dù được đưa đi cấp cứu, nạn nhân đã không qua khỏi. 

Hành vi mang tính bột phát, thiếu kiểm soát, sử dụng hung khí và tác động vào vùng trọng yếu trên cơ thể đã khiến một vụ xô xát đơn lẻ trở thành vụ án đặc biệt nghiêm trọng. Tại phiên tòa, căn cứ tài liệu, chứng cứ và kết quả tranh tụng công khai, Hội đồng xét xử đã tuyên phạt bị cáo 5 năm tù về tội cố ý gây thương tích theo quy định của Bộ luật Hình sự.

Vụ án cho thấy, dù xuất phát từ mâu thuẫn nhỏ, song khi hành vi vượt quá giới hạn, người thực hiện vẫn phải chịu trách nhiệm trước pháp luật với những hậu quả nặng nề. Điều đáng lo ngại là các đối tượng trong vụ án đều ở độ tuổi học sinh, giai đoạn phát triển tâm sinh lý chưa hoàn thiện, dễ bị chi phối bởi cảm xúc và tác động từ môi trường xung quanh. Khi thiếu sự định hướng đúng đắn, những va chạm nhỏ trong cuộc sống có thể nhanh chóng bị đẩy lên thành xung đột, thậm chí là hành vi bạo lực nguy hiểm.

Thực tế cho thấy, bên cạnh đa số thanh thiếu niên có ý thức tốt, vẫn còn một bộ phận có biểu hiện buông lỏng kỷ luật, thiếu mục tiêu sống, dễ bị lôi kéo vào các hội nhóm tiêu cực. Sự phát triển mạnh mẽ của mạng xã hội cùng với tâm lý thích thể hiện bản thân, khẳng định cái tôi đã khiến không ít em sẵn sàng hành động bột phát, thiếu kiểm soát. Nhiều vụ việc bạo lực học đường, gây rối trật tự công cộng, thậm chí vi phạm pháp luật hình sự đều bắt nguồn từ những mâu thuẫn rất nhỏ nhưng không được giải quyết kịp thời, đúng cách.

Một nguyên nhân sâu xa khác là sự thiếu gắn kết trong quản lý, giáo dục giữa gia đình và nhà trường. Nhiều phụ huynh do bận rộn mưu sinh đã buông lỏng việc quản lý con cái; trong khi đó, công tác giáo dục kỹ năng sống, kỹ năng kiểm soát cảm xúc trong học đường chưa được chú trọng đúng mức. Khi không được trang bị đầy đủ kỹ năng ứng xử, các em dễ lựa chọn bạo lực thay vì đối thoại. 

Trước thực trạng trên, lực lượng Công an từ tỉnh đến cơ sở đã triển khai đồng bộ các biện pháp công tác nhằm chủ động phòng ngừa, hạn chế vi phạm trong thanh thiếu niên. Trên cơ sở nắm chắc tình hình địa bàn, lực lượng Công an tiến hành rà soát, phân loại các nhóm có biểu hiện phức tạp để quản lý, giáo dục, răn đe, không để phát sinh thành vụ việc nghiêm trọng.

Lực lượng Công an cũng đã tăng cường công tác nắm tình hình trên không gian mạng và ngoài thực địa, kịp thời phát hiện các hội, nhóm thanh thiếu niên có biểu hiện tụ tập, gây rối trật tự công cộng, đua xe trái phép, mang theo hung khí để xử lý ngay từ khi mới phát sinh. Thông qua công tác tuần tra, kiểm soát khép kín địa bàn, nhất là vào các khung giờ ban đêm, ngày nghỉ, lực lượng chức năng chủ động ngăn chặn, giải tán các nhóm tụ tập phức tạp, không để hình thành điểm nóng về an ninh, trật tự.

Cùng với đó, công tác gọi hỏi, răn đe, giáo dục cá biệt đối với các trường hợp có nguy cơ vi phạm được thực hiện thường xuyên, kết hợp với sự vào cuộc của gia đình, nhà trường và chính quyền cơ sở nhằm quản lý chặt chẽ, không để các đối tượng lợi dụng sơ hở để thực hiện hành vi vi phạm pháp luật.

Công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật tiếp tục được đẩy mạnh với nhiều hình thức phù hợp, hướng đến đối tượng học sinh, thanh thiếu niên, tập trung nâng cao nhận thức pháp luật, kỹ năng sống, kỹ năng kiểm soát hành vi và giải quyết mâu thuẫn. Đồng thời, tăng cường phối hợp giữa lực lượng Công an với ngành giáo dục, các tổ chức đoàn thể trong xây dựng môi trường học đường an toàn, lành mạnh.

Bên cạnh đó, lực lượng chức năng tăng cường quản lý địa bàn, kiểm tra các cơ sở kinh doanh dịch vụ như internet, trò chơi điện tử, quán bi-a... những nơi tiềm ẩn nguy cơ phát sinh vi phạm, qua đó kịp thời phát hiện, chấn chỉnh và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, góp phần loại trừ nguyên nhân, điều kiện phát sinh tội phạm.

Để phòng ngừa những vụ việc tương tự, mỗi thanh thiếu niên cần nhận thức rõ ranh giới giữa hành vi bộc phát và hành vi vi phạm pháp luật; rèn luyện kỹ năng kiềm chế cảm xúc, giải quyết mâu thuẫn bằng đối thoại thay vì bạo lực. Gia đình và nhà trường cần tăng cường quản lý, giáo dục, kịp thời phát hiện, uốn nắn những biểu hiện lệch chuẩn ngay từ sớm. Khi phát sinh mâu thuẫn, cần chủ động thông báo cho cơ quan chức năng hoặc người có trách nhiệm để được can thiệp, tránh để sự việc leo thang ngoài tầm kiểm soát. 

Không một mâu thuẫn nhỏ nào đáng để đánh đổi bằng sinh mạng và tương lai. Đây không chỉ là bài học đối với những người trong cuộc mà còn là lời nhắc nhở đối với toàn xã hội trong công tác quản lý, giáo dục thế hệ trẻ hiện nay.